Có người từng ví rằng:
“Đọc sách self-help đôi khi giống như đứng trong một lớp học của công ty đa cấp. Tôi từng cầm trên tay tờ giấy có dòng chữ “Tôi nhất định sẽ thành công!” và lặp lại cùng mọi người 5-6 lần, để sau đó tự thấy vẳng lại lời mình là tiếng mỉa mai xuất phát từ việc tự kỷ ám thị.”
Sách self-help là loại sách “tự lực” giúp người đọc rèn luyện kỹ năng qua những điều được viết trong sách, từ đó tự phát triển và hoàn thiện bản thân.
Đọc nhiều cuốn sách self-help, ta có thể bắt gặp những câu cổ vũ, động viên kiểu “Bạn giỏi nhất, hãy cố lên”..v..v. Đọc xong những câu văn ấy, bạn có ngay lập tức giỏi lên không?
Tất nhiên là không.
Đó cũng là lý do một bộ phận người đọc lên án rằng sách self help “phi lý” vì gây ảo tưởng sức mạnh cho người đọc. Khi đọc sách này, người đọc có thể cảm thấy mình là một phần trong câu chuyện có cái kết quá mỹ mãn giữa cuộc sống khắc nghiệt của thời điểm hiện tại. Nó khiến chúng ta tin rằng một ngày nào đó tôi sẽ trở thành tỷ phú giống như Bill Gates, tôi sẽ trở thành một nhà diễn giả nổi tiếng như Brian Tracy…
Trong khi đó, ta ngủ nướng đến trưa dậy, học bài mới 5 phút đã bấm điện thoại lướt “phây”, tập thể dục chưa được 10 phút đã than vãn mệt… mà vẫn tự ám chỉ rằng: “Tôi sẽ làm được, tôi sẽ thành công”.
Tuy vậy, chỉ dựa vào mặt này để nói sách self-help phi lý là ý kiến khá chủ quan. Bộ phận những người đọc sách self help và chỉ ngồi đó mơ giữa ban ngày có thể đã vận dụng sai loại sách này. Lý giải về việc một số người cho rằng dòng sách này dần trở nên sáo rỗng, dịch giả Ngô Thế Vinh nhận định:
“Ai đọc mà không áp dụng thì sẽ thấy nó hơi mang tính hô hào vô nghĩa. Điểm này nhiều người thường viện ra để chê sách khởi nghiệp. Nhưng ai dám mạo hiểm thì sẽ thấy rất hữu ích”.
Nếu muốn đạt được mục tiêu của bản thân, chúng ta còn cần các yếu tố khác như học cách thay đổi theo hướng tích cực, cố gắng nhiều hơn và đặt ra mục tiêu lớn hơn. Các mẹo về self help chỉ là một trong các phương tiện để giúp bạn cố gắng. Chẳng hạn, nếu bạn đọc sách về thói quen của người thành công hoặc sự khác biệt giữa người thành công và thất bại. Thế nhưng, bạn lại không chịu học tập hay thử áp dụng nó vào thực tiễn, thì có đọc mãi bạn cũng khó có thể phát triển toàn diện.
Hãy cùng Bookflow khám phá một số cách để đọc self-help hiệu quả hơn nhé!
- Đọc kĩ và có mục đích: Trừ phi tác giả có hướng dẫn đặc biệt nào đó, bạn hãy dành thời gian đọc từ đầu đến cuối cuốn sách. Và hãy đảm bảo bạn tập trung hết sức có thể và không bị xao nhãng.
- Đọc có chọn lọc: Một trong những mục đích đọc sách self-help là để bạn có được tư duy phản biện. Từ những điều viết trong sách, bạn có thể chọn ra những điều đúng hoặc sai với bản thân bạn, vì đó là những quan điểm riêng của tác giả. Hãy giữ tinh thần mở mang và cái nhìn đa chiều để có thể đón nhận các ý kiến một cách toàn diện nhất.
- Biến kiến thức thành thực tiễn: Mục đích của mỗi người khi tìm đến sách self help chắc chắn không giống nhau. Điểm chung của sách self help là chúng có những lời khuyên thực tiễn mà bạn có thể thực hiện, dù mục tiêu của bạn khi tìm đến chúng là gì.
Khi đã đọc và tìm được cuốn sách tâm đắc của mình, bạn nên ghi chú lại những thứ bạn đã đọc hiểu được, lên kế hoạch và hành động. Đừng chỉ ngồi đó mơ mộng và chờ phép màu tự tìm đến với mình. - Ghi lại quá trình: Khi bạn đã bắt đầu lồng ghép những lời khuyên của cuốn sách vào cuộc sống hàng ngày, bạn chắc chắn sẽ muốn ghi lại trải nghiệm đó. Bạn có thể viết ra bất kỳ suy nghĩ hoặc cảm xúc nào mà bạn có vào thời điểm đó, ngay cả khi đó là những suy nghĩ và cảm giác không mấy tích cực như nghi ngờ hoặc mất niềm tin vào bản thân, bạn cũng sẽ dần vượt qua được. Và cảm giác khi đọc lại những ghi chú này khi bạn đã hoàn thành được mục tiêu sẽ rất đặc biệt.
Sách self help vẫn đáng đọc vì chúng mang đến năng lượng tích cực và những bài học hữu ích. Bạn chỉ cần đọc và áp dụng vào thực tiễn đúng cách để không bóp méo những giá trị nhân văn mà tác giả muốn truyền tải.
Sách, xét cho cùng cũng chỉ là tập giấy có chữ in được đóng gáy cẩn thận, có tên tác giác và được phép xuất bản. Cái chúng ta quý trọng ở một quyển sách không phải ở hình hài, chất liệu, tiêu đề bắt tai, mà là chuyện sau khi đọc chúng ta học được gì, thay đổi như thế nào?
ĐỪNG ĐỌC SELF-HELP ĐỂ TỰ CHE MẮT MÌNH. HÃY ĐỌC SELF-HELP VÀ MỞ RỘNG THẾ GIỚI CỦA CHÍNH TA.
